คำอธิบาย
หนังสือเล่มเล็ก เป็นสื่อการอ่านที่ครูใช้อ่านร่วมกับผู้เรียนที่เริ่มอ่านในชั้นเรียนในรูปแบบนิทานประกอบ
ภาพมีขนาดเล็ก (A5) พกพาสะดวก เป็นเรื่องราวที่มีรูปภาพขาวดำในแต่ละหน้าพร้อมตัวหนังสือที่เป็นข้อความ
ประกอบ เนื้อเรื่องไม่ยาวเกินไป อาจเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับประสบการณ์ในวัยเด็ก ชีวิตของผู้คนในท้องถิ่นและ
ชุมชนของผู้เรียน เรื่องราววัฒนธรรมในชุมชนใกล้ตัวผู้เรียน หรือเรื่องที่ต้องการปลูกฝังหรือพัฒนาคุณธรรม
จริยธรรมแก่ผู้เรียน มีเนื้อเรื่องสอดคล้องกับภาพประกอบ เพื่อดึงดูดความสนใจของเด็ก ๆ และสามารถเข้าใจเรื่อง
จากภาพ เนื้อเรื่องในแต่ละหน้าจะมีประโยคง่าย ๆ สั้น ๆ 1 ถึง 2 ประโยค (สำหรับระดับเริ่มต้น) ลักษณะของเรื่อง
จะเป็นเรื่องที่คาดเดาได้และมักมี คำ วลี หรือประโยคซ้ำ ๆ เป็นเรื่องราวสนุกสนาน น่าตื่นเต้น น่าสนใจ ไม่น่าเบื่อ
และมีจุดหักมุม เพื่อให้เด็กได้คิดต่อ ภาพวาดต้องชัดเจน ไม่ต้องมีรายละเอียดมาก เข้าใจง่าย มีจำนวนหน้าตั้งแต่
8 - 12 หน้า ขึ้นอยู่กับความยากง่าย และระดับชั้นเรียนที่สูงขึ้นของเด็กนักเรียน
วัตถุประสงค์การเรียนรู้
- เป็นกิจกรรมการเรียนรู้ทางสังคมร่วมกันในบรรยากาศที่ผ่อนคลาย
- ครูเป็นต้นแบบของการอ่านอย่างเป็นธรรมชาติ อ่านออกเสียงชัด ถูกต้อง ลื่นไหล และไม่สะดุดหรือตะกุกตะกัก
- เป็นกิจกรรมการอ่านร่วมกัน เด็กสามารถอ่านด้วยกันหลาย ๆ คน ทำให้รู้สึกว่าไม่เป็นเรื ่องยาก ไม่น่ากลัว
และไม่รู้สึกเครียด ไม่กดดัน ทำให้ผู้เรียนมีความสุข และอยากอ่าน
- สามารถอ่านได้หลาย ๆ ครั้ง อ่านซ้ำแล้วซ้ำอีก จนทำให้สามารถพัฒนาการคิดอย่างสร้างสรรค์และดัดแปลง
เนื้อเรื่องต่อยอดต่อไปได้อีก ทำให้รักในการอ่านมากขึ้น
- สร้างความมั่นใจในการอ่าน เพราะนักเรียนแต่ละคนมีหนังสือคนละ 1 เล่ม
วิธีใช้สื่อ
1. แนะนำเรื่องที่จะอ่านด้วยกัน
1.1. พูดถึงหัวข้อประจำสัปดาห์และแนะนำชื่อเรื่องที่จะอ่าน นำนักเรียนเข้าสู่บทเรียนโดยถามคำถาม
เกี่ยวกับผู้คนและเหตุการณ์ในชีวิตประจำวันของนักเรียนที่เกี่ยวโยงกับเรื่อง เช่น นักเรียนเคย...ไหม
หรือ นักเรียนเคยเห็น...ไหม ถามคำถามที่จะกระตุ้นให้นักเรียนคิดเกี่ยวกับชื่อเรื่อง
1.2. แล้วพูดว่า “เอาล่ะ เรามาอ่านเรื่องนี้ด้วยกันนะ” แล้วเตรียมไม้ที่ใช้สอนให้พร้อม ให้ไล่ตามข้างใต้ประโยค
ขณะที่อ่าน (เมื่อครูอ่านให้นักเรียนชี้ตามในหนังสือของตัวเองและครูต้องเดินดูนักเรียนแต่ละคนว่า ชี้ถูกตามที่ครูอ่านหรือไม่)
2. อ่านเรื่องด้วยกันโดยใช้แผนการอ่าน
2.1. ครูให้นักเรียนดูรูปที่หน้าปกแล้วถามเกี่ยวกับประสบการณ์ที่นักเรียนมีในหัวข้อนี้ เช่น “เห็นอะไรในภาพนี้บ้าง”
“นักเรียนคิดว่าเป็นเรื่องอะไร” แล้วครูจึงอ่านชื่อเรื่องให้นักเรียนฟัง
2.2. ครูเปิดหน้าแรกของหนังสือเรื่องนั้น แล้วชี้ไปที่ส่วนสำคัญของรูปภาพ แล้วถามว่า “เห็นอะไรในภาพบ้าง
หรือเกิดอะไรขึ้น” และอ่านข้อความในหน้าถัดไป เลื่อนไม้ที่ใช้สอนอย่างต่อเนื่องไม่ให้ขาดหรือกระตุกเป็นช่วง ๆ ตามคำ
(เมื่อครูอ่านให้นักเรียนชี้ตามในหนังสือของตัวเอง และครูต้องเดินดูนักเรียนแต่ละคนว่า ชี้ถูกตามที่ครูอ่านหรือไม่)
2.3. ทำเช่นนี้ไปแต่ละหน้า แล้วให้หยุดเพื่อถามนักเรียน 2-3 ครั้ง โดยให้นักเรียนคาดเดาว่า “คิดว่าจะเกิดอะไรต่อไป”
2.4. เมื่ออ่านเรื่องจบแล้ว ให้ถามคำถามนักเรียนดังตัวอย่างต่อไปนี้ เช่น มีอะไรเกิดขึ้นในเรื่อง ทำไมนักเรียนถึงคิดว่า
มันเกิดขึ้นได้ นักเรียนชอบตอนไหนของเรื่องมากที่สุด ทำไมถึงชอบ แล้วจึงอ่านเรื่องใหม่ตามแผนการอ่าน
2.6. ครูอ่านข้อความพร้อมกับนักเรียนทั้งหมด (เมื่อครูอ่านให้นักเรียนชี้ตามในหนังสือของตัวเองและครูต้องเดินดู
นักเรียนแต่ละคนว่า ชี้ถูกตามที่ครูอ่านหรือไม่)
2.7. ครูอ่านบางส่วนของข้อความพร้อมกับนักเรียนที่เป็นอาสาสมัคร 1 หรือ 2 คน
2.8. นักเรียน 1 หรือ 2 คน อาสาออกมาอ่านข้อความด้วยตนเอง
2.9. ครูอ่านข้อความทั้งหมดกับนักเรียนทั้งชั้น
หมายเหตุ : ครูใช้ไม้ชี้ใต้บรรทัด โดยที่ไม่ต้องยกไม้ แต่ลากไม้ไปตามที่อ่าน
ข้อสังเกต : เช่นเดียวกับหนังสือเล่มใหญ่ เพียงแต่นักเรียนมีหนังสือคนละเล่มและนักเรียนใช้นิ้วชี้ไล่ไปตามบรรทัด
ในหน้าหนังสือโดยที่ครูต้องคอยดูว่านักเรียนเปิดหน้าถูก และชี้ได้ตรงกับสิ่งที่อ่าน